Բնապահպանական միջազգային կազմակերպություններ

IUCN — Բնության Պահպանության Միջազգային Միություն։ Զբաղվում է Երկիր մոլորակի կենսաբազմազանության պահպանման խնդիրներով և դրանց լուսաբանմամբ։ Հիմնվել է 1948 թվականին Ֆրանսիայում։ GEF — Գլոբալ Էկոլոգիական Հիմնադրամ։ Ֆինանսավորում է շրջակա միջավայրի ոլորտի ծրագրերը և օզոնային շերտի պահպանությունը։ WB — Համաշխարհային Բանկ։ Ֆինանսավորում է բոլոր բնապահպանական ծրագրերը։ WMO — Համաշխարհային Օդերևութաբանական կազմակերպություն (Շվեցարիա 1950)։ Զբաղվում է կլիմայի […]

Միջազգային բնապահպանական ռազմավարությունը

  Երբ մարդիկ սկսեցին գիտակցել, որ մեր մոլորակը գլորվում է դեպի անդունդը, կազմվեցին ծրագրեր, ընդունվեցին օրենքներ և արգելքներ։  Ի վերջո հաղթանակեց այն գաղափարը, որ անհրաժեշտ է բնապահպանական համաշխարհային միասնական ռազմավարություն մշակել: Այս գործին ձեռնամուխ եղան ԲՊՄՄ֊ն, ՅՈՒՆԵՊ֊ը և ԲՌՕՄ֊ը։ Վերջիններիս առաջարկությունների հիման վրա ՄԱԿ֊ի Գլխավոր ասամբլեան 1982֊ին ընդունեց <<Բնության պահպանության համաշխարհային խարտիան>>։ Իսկ 1992 թ. […]

Ինչպե՞ս հաշվել արևի ազիմուտ։ Ինչպե՞ս չմոլորվել գիշերը

Ազիմուտ լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է անկյուն։ A = (t -1) * 15 -180 A = (11 — 1) * 15 — 180 = — 30 A = (11,5 — 1) * 15 — 180 = — 22,5 Ինչպե՞ս գտնել բևեռային աստղը Որպեսզի գտնել բևեռային աստղը, անհրաժեշտ է երկնքի վրա գտնել Մեծ Արջի համաստեղությունը, այնուհետև հաշվարկել […]

Երկրաշարժեր

Երկրաշարժերը բնական աղետներ են, որոնք կարող են լինել կործանարար: Ամեն տարի տեղի է ունենում ավելի քան մեկ միլլիոն երկրաշարժ, սակայ դրանցից միայն մի քանիսն են լինում այնքան ուժեղ, որ ավերածություններ են հասցնում: Ի՞նչ է բեկվածքը Երբ մայրցամաքային և օվկիանոսային կեղևները բախվում են և տեղաշարժվում, ապարաշերտերը ցնցվում են, առաջանում է մի թույլ գոտի, որը կոչվում է […]

Հրաբուխներ

Հրահեղուկ ապարներ ժայթքող հրաբուխը երկրագնդի ամենատպավորիչ տեսարաններից է: Հրաբխային ժայթքումներ առաջանում են երկրակեղևի տեղաշարժերի հետևանքով: Երկրի վրա կա մոտ 500 գործող հրաբուխ: Ի՞նչ են հրաբուխները Հրաբուխները երկրակեղևի ճեղքվածքներ են, որտեղից ժայթքում են հրահեղուկ ապար (մագմա), մոխիր և գազեր: Մագման, որ ժայթքումից հետո կոչվում է լավա, կոների ձևով սառչում է ճեղքվածքների շուրջը: Հրաբուխները լինում են լեռնային […]

Աշխարհագրական թաղանթը և մարդը

Ի՞նչպես կբացատրեք <<յուրացնող տնտեսության ժամանակաշրջան>> տերմինը: Որո՞նք են աշխարահագրական թաղանթները: Ո՞ր ոլորտներում է խախտվում էկոլոգիական հավասարակշռությունը, և որն է պատճառը: Ի՞նչ է նշանակում <<երկրահամակարգը>>: Թվարկել բնական միջավայրի վրա մարդկային հասարակության ներգործության փուլերը:

Ռացիոնալ բնօգտագործման սկզբունքները

Մարդկային հասարակության զարգացումը անհնար է պատկերացնել առանց բնության տված բարիքների օգտագործման: Երկարատև ուսումնասիրություններից հետո գիտնականները փորձել են սահմանել,  թե ինչ սկզունքների պետք է բարավարի բնօգտագործումը որպեսզի համարվի ռացիոնալ: Այսպես ասած մշակվել են ռացիոնալ բնօգտագործման սկզբունքներ՝ 1.Համակարգված մոտեցման սկզբունք. նախատեսում է արտադրական միջավայրի վրա ազդեցության և համապատասխան հակազդեցության համալիր և բազամակողմանի գնահատում: Համակարգված մոտեցման տեսանկյունից ոչ մի […]

Տեքստի մշակում: Էկոհամակարգի կառուցվածքը

Էկոլոգիայի տեսանկյունից էկոհամակարգերում տարբերում են հետևյալ  բաղադրիչները`  անօրգանական նյութեր (H2O, CO2, N2, C և այլն), օրգանական միացություններ (ածխաջրեր, ճարպեր, սպիտակուցներ, հումուսային նյութեր և այլն), որոնք կապ են հաստատում էկոհամակարգի կենդանի և անկենդան  բաղադրիչների միջև,  օդային և ջրային միջավայրեր, եղանակային պայմաններ և միջայրի այլ ֆիզիկական գործոններ, պրոդուցենտներ: x Օրգանիզմներ են (հիմնականում` բույսեր,ինչպես նաև ֆոտոսինթեզ իրականացնող մանրէները), որոնք պարզ անօրգանական նյութերից` (H2O և CO2), օգտագործելով արևի էներգիան,սինթեզում են բարդ օրգանական նյութեր, որոնք էլ սնունդ են հանդիսանում մնացաց բոլոր օրգանիզմների համար, կոնսումենտներ, հետերոտրոֆ օրգանիզմներ են (հիմնականում կենդանիներ), որոնք սնվում են բույսերի կամ կենդանիների պատրաստի օրգանական նյութերով: x Նրանք չեն կարող ինքնուրույն սինթեզել օրգանական նյութ և ստանում են  այն պատրաստի վիճակում: x  Նրանց օրգանիզմում օրգանական նյութերը վերափոխվում են իրենց համար  հատուկ սպիտակուցների և այլ նյութերի: x     Ռեդուցենտները քայքայող օրգանիզմներ են (հիմնականում բակտերիաները և սնկերը), որոնք իրենց կենսագործունեության համար անհրաժեշտ  էներգիան ստանում են մահացած հյուսվածքների քայքայման արդյունքում կամ էլ օգտագործում են լուծված օրգանական նյութերը: x Այսպիսով` էկոհամակարգը բիոտիկ (կենդանի օրգանիզմներ) և աբիոտիկ միջավայրերի ամբողջություն է, որոնց փոխհարաբերության ժամանակ տեղի է ունենում համարյա լրիվ բիոտիկ շրջապտույտ, որին մասնակցում են պրոդուցենտները, կոնսումենտները և ռեդուցենտները: x Դրանք առաջացնում են պարզ անօրգանական նյութեր` ածխաթթու գազ,  ջուր, ամոնիակ և այլն (այսպես կոչված <<ընդհանուր արժույթ>>, որը օգտագործվում է կանաչ բույսերի կողմից`օրգանական նյութ սինթեզելու  նպատակով): x  Կենսաբանական շրջապտույտի անխափան գործունեությամբ է  պայմանավորված էկոհամակարգերի, հետևապես և կենսոլորտի գոյությունն ու զարգացումը:  + Անընդատ և հավիտենական գործընթացը` կենսաբանական շրջապտույտը, հիմնականում կատարվում է, այսպես կոչված,  <<ինքնապարփակ>>  ձևով, այսինքն` առանց արտադրության մնացորդների  ու թափոնների կուտակման:  + Օրգանիզմների միջև գոյություն ունեցող բազմազան և սերտ   փոխհարաբերության շնորհիվ, էկոհամակարգերը ձեռք են բերել ամբողջականություն, կայունություն և զարգացման հարաբերական անկախություն: x Օրինակ` ջրավազանների մաքուր վիճակը պահպանվում է գետում ապրող  բուսականության, ցածրակարգ կենդանիների և մանրէների  գործունեությամբ և ջրում ընթացող բնական գործընթացների միջոցով: + Նյութափոխանակության գործընթացին մասնակցող օրգանիզմները  տարածության մեջ մասնակիորեն տարանջատված են: x Ավտոտրոֆ  գործընթացները ավելի ակտիվ ընթանում են վերին հարկում, որտեղ  տեսանլի լույսը մատչելի է: x Այդ հարկը կոչվում է կանաչ գոտի: x Հետերոտրոֆ գործընթացները ավելի ակտիվ ընթանում են ստորին հարկում, որտեղ հողում և նստվածքներում կուտակվում են օրգանական նյութեր: x Էկոհամակարգերի բաղադրիչների հիմնական գործընթացները  տարանջատվում են նաև ժամանակային առումով: x  Այսպես, հնարավոր է նկատելի խզում ավտոտրոֆ օրգանիզմների կողմից  սինթեզված օրգանական նյութերի և հետերոտրոֆների կողմից այդ նյութերի օգտագործման միջև: + Այնուամենայնիվ, էկոհամակարգերի այդ 3 կենդանի բաղադրիչներին`  պրոդուցենտներին, կոնսումենտներին և ռեդուցենտներին, կարելի է  դիտարկել որպես բնության երեք գործառնական թագավորություններ. դրանց տարանջատումը գլխավորապես հիմնված է սնման տիպի և էներգիայի  ստացման եղանակի վրա: + Եթե հարցնենք, թե քանի էկոհամակարգ կա երկրագնդի վրա, ապա այդ հարցին հնարավոր չի լինի պատասխանել, քանի որ էկոհամակարգերը հստակ սահմաններ չունեն: x […]

Կուլտուրական լանդշաֆտ

Ի՞նչ կատեգորիաների են բաժանվում ժամանակակից լադշաֆտները: Չփոփոխված կամ նախասկզբնական Թույլ փոփոխված Խախտված, ուժգին փոփոխված Ձևափոխված կամ իրական կուլտուրական լադշաֆտներ Ի՞նչ մեթդներ են մշակված կուլտուրական լանդշաֆտի վերափոխման համար: Տեխնոլոգիական մեթոդ (արտադրության ցիկլում կիրառվում են մաքրիչ ու մեկուսացուցիչ սարքեր թափոնների վնասազերծման համար) Տարածքային — պլանավորման մեթոդ (տարածքի ամենառացիոնալ կազմակերպման միջոց է, որտեղ ի՞նչ կառուցել, որտեղ հողն օգտագործել […]

Հեռավար — առցնաց ուսուցում: Լանդշաֆտագիտություն 15.10-30.10

Թեմա 5 Ջերմոցային էֆեկտ: Օզոնի թաղանթ: Համացանցից գտնել վավերագրական ֆիլմ Ջերմոցային էֆեկտի վերաբերյալ՝ դիտել և ներկայացնել բլոգում, կարողանալ ներկայացնել տեսադասի ժամանակ: Վերջին տասնամյակների ընթացքում շրջակա միջավայրի հետ կապված քննարկման թեմա է դարձել ջերմոցային գազերի հարցը: Այդ գազերը ջերմոցային են կոչվում, քանի որ ջերմոցի նման մթնոլորտ են առաջացրել երկրագնդի շրջակայքում: Ջերմոցներում ներթափանցում է արևի լույսը, սակայն […]